Strażnik miejski

Mandat od straży miejskiej – kiedy można go dostać i jak odwołać?

Autor: Redakcja motogas.pl Opublikowano Czas czytania: 4 min

Otrzymanie mandatu od straży miejskiej oznacza konieczność podjęcia decyzji: przyjąć go albo odmówić przyjęcia. Podpisanie mandatu kredytowanego kończy sprawę i powoduje jego prawomocność. Odmowa prowadzi do skierowania sprawy do sądu, gdzie kara może być wyższa, a do niej mogą dojść koszty postępowania.

Mandat od straży miejskiej – co oznacza jego przyjęcie?

Mandat karny jest uproszczonym sposobem zakończenia sprawy o wykroczenie. Strażnik może zastosować go między innymi wtedy, gdy sprawca został ujęty na gorącym uczynku albo bezpośrednio po popełnieniu czynu. Mandat może być także wystawiony na podstawie urządzenia rejestrującego, jeżeli nie ma wątpliwości co do osoby sprawcy.

Funkcjonariusz powinien wskazać wysokość grzywny, opisać zarzucane wykroczenie, podać czas i miejsce jego popełnienia oraz poinformować o prawie odmowy przyjęcia. Przyjęcie mandatu jest zgodą na zakończenie sprawy w postępowaniu mandatowym. Po jego uprawomocnieniu możliwości zakwestionowania kary są bardzo ograniczone.

Rodzaje mandatów i terminy płatności

W praktyce najczęściej spotyka się mandat kredytowany. Mandat gotówkowy dotyczy przede wszystkim osób czasowo przebywających w Polsce lub niemających stałego miejsca zamieszkania albo pobytu. Mandat zaoczny można wystawić wtedy, gdy sprawcy nie zastano na miejscu, ale jego tożsamość nie budzi wątpliwości.

Typ mandatu Dla kogo? Termin płatności Kiedy staje się prawomocny?
Gotówkowy Dla osoby czasowo przebywającej w Polsce albo bez stałego miejsca zamieszkania lub pobytu Przyjęcie opłaty następuje od razu, u funkcjonariusza Z chwilą zapłaty grzywny funkcjonariuszowi
Kredytowany Dla osoby, która nie podlega mandatowi gotówkowemu 7 dni od przyjęcia mandatu Z chwilą pokwitowania odbioru, czyli przyjęcia mandatu
Zaoczny Dla sprawcy nieobecnego na miejscu wykroczenia 7 dni od wystawienia, w miejscu wskazanym na mandacie Z chwilą zapłaty w wyznaczonym terminie i miejscu

Przewiń tabelę w bok →

W przypadku mandatu kredytowanego brak zapłaty w terminie nie powoduje jego unieważnienia. Należność może zostać skierowana do egzekucji administracyjnej. Przy mandacie zaocznym nieuiszczenie grzywny w terminie powoduje skierowanie sprawy do sądu.

Odmowa przyjęcia mandatu – jakie są konsekwencje?

Możesz odmówić przyjęcia mandatu, jeżeli nie zgadzasz się z opisem zdarzenia, kwalifikacją prawną czynu albo wysokością proponowanej grzywny. Odmowa nie wymaga szczegółowego uzasadnienia na miejscu. Strażnik powinien jednak odnotować odmowę, a właściwy organ kieruje do sądu wniosek o ukaranie.

Odmowa nie oznacza więc umorzenia sprawy. O winie i karze rozstrzyga wtedy Sąd Rejonowy. Sąd przeprowadza postępowanie i nie jest związany kwotą wskazaną przez strażnika ani ograniczeniami typowymi dla postępowania mandatowego. W razie uznania winy grzywna może być wyższa, w przewidzianych prawem przypadkach nawet do 5000 zł, a przy niektórych wykroczeniach komunikacyjnych obowiązują odrębne limity.

Odmowa przyjęcia mandatu jest prawem, ale wiąże się z ryzykiem. W razie przegranej możesz zapłacić nie tylko grzywnę, lecz także koszty postępowania sądowego.

Przed odmową warto realnie ocenić dowody, treść zarzutu i własną sytuację finansową. Jeżeli sprawa jest złożona albo dotyczy spornych okoliczności faktycznych, pomoc adwokata lub radcy prawnego może ułatwić ocenę ryzyka.

Jak uchylić prawomocny mandat?

Po przyjęciu mandatu nie można po prostu poprosić straży miejskiej ani komendanta o jego anulowanie. Komendant straży miejskiej nie ma kompetencji do uchylenia prawomocnego mandatu. Może to zrobić wyłącznie właściwy sąd rejonowy.

Wniosek o uchylenie składa się co do zasady w terminie 7 dni od uprawomocnienia się mandatu. Uchylenie jest możliwe w ustawowo określonych sytuacjach, między innymi gdy:

  • czyn opisany w mandacie nie jest wykroczeniem,
  • mandat nałożono na osobę, która nie ukończyła 17 lat w chwili popełnienia czynu,
  • zachodzi ustawowa przyczyna wyłączająca popełnienie wykroczenia,
  • mandat został nałożony na inną osobę niż sprawca czynu.

Wniosek kieruje się do sądu rejonowego właściwego dla miejsca, w którym nałożono grzywnę. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu i może sprawdzić, czy rzeczywiście wystąpiła podstawa do uchylenia mandatu. Samo przekonanie, że kara była zbyt wysoka albo że strażnik niewłaściwie ocenił sytuację, nie zawsze wystarcza do uchylenia prawomocnego mandatu.

Jak zapłacić mandat straży miejskiej?

Numer rachunku i dane potrzebne do zapłaty znajdują się na odcinkach formularza mandatu. Przy przelewie korzystaj z rachunku wskazanego na dokumencie, ponieważ właściwe konto może zależeć od jednostki samorządu terytorialnego, która otrzymuje grzywnę.

W tytule przelewu powinny znaleźć się przede wszystkim:

  • seria mandatu,
  • numer mandatu,
  • imię i nazwisko osoby ukaranej,
  • numer PESEL, jeżeli wskazano go jako wymagany na formularzu.

Przelew wykonaj przed upływem terminu podanego na mandacie. Zachowaj potwierdzenie zapłaty. Jeśli dokument został zgubiony lub jest nieczytelny, skontaktuj się z jednostką straży miejskiej albo właściwym urzędem i poproś o potwierdzenie numeru rachunku oraz danych do przelewu.

W trudnej sytuacji materialnej można złożyć wniosek o rozłożenie należności na raty lub zastosowanie innej ulgi. Taki wniosek powinien zawierać opis sytuacji finansowej i dokumenty potwierdzające dochody, wydatki oraz inne zobowiązania. Szczegóły należy ustalić z organem właściwym dla konkretnego mandatu.

Najważniejsza decyzja zapada przed przyjęciem mandatu. Podpisanie mandatu kredytowanego oznacza jego prawomocność i obowiązek zapłaty, natomiast odmowa otwiera drogę do rozpoznania sprawy przez sąd, ale może oznaczać wyższą grzywnę oraz dodatkowe koszty.


Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawie wymagającej oceny konkretnych dokumentów lub dowodów skonsultuj się z adwokatem albo radcą prawnym.

O autorze

Redakcja motogas.pl

Redakcja Motogasu wyjaśnia formalności motoryzacyjne prostym językiem. Kwoty, terminy i wymogi sprawdzamy w oficjalnych źródłach, takich jak gov.pl i akty prawne, a tam, gdzie nie mamy pewności, odsyłamy do urzędu. Przepisy się zmieniają, więc przy każdym ebooku i poradniku zaznaczamy datę stanu prawnego. Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują porady prawnej.

Wszystkie wpisy autora

Czytaj również